Stress bədəninizə gizlicə necə ziyan vurur? Həkimlərin
açıqladığı təhlükəli təsirlər
Müasir
həyatın ayrılmaz hissəsinə çevrilən stress artıq təkcə psixoloji problem hesab
olunmur. Həkimlərin fikrincə, uzunmüddətli stress ürəkdən beyinə, immun
sistemindən hormonal balansadək bütün orqanizmə ciddi təsir göstərə bilər.
Bir çox
insan yorğunluq, baş ağrısı və yuxu problemlərinin səbəbini gündəlik həyat
tempi ilə əlaqələndirsə də, əsl səbəb xronik stress ola bilər.
Stress bədəndə nəyə səbəb olur?
Stress zamanı orqanizmdə kortizol və adrenalin hormonlarının səviyyəsi
artır. Bu hormonlar qısa müddətdə bədəni təhlükəyə qarşı hazırlasa da, uzun
müddət yüksək qalması sağlamlıq problemlərinə səbəb olur.
Ən çox təsir görən sistemlər:
- Ürək-damar sistemi
- Sinir sistemi
- Həzm sistemi
- Hormonal sistem
- İmmun sistem
Stressin ürəyə təsiri
Uzunmüddətli stress:
- təzyiqin yüksəlməsinə,
- ürək döyüntüsünün artmasına,
- damar spazmlarına səbəb ola bilər.
Araşdırmalar göstərir ki, xronik stress infarkt və hipertoniya riskini
artıran əsas faktorlardan biridir.
Beyin və sinir sistemi necə
təsirlənir?
Stress zamanı beyində davamlı gərginlik yaranır. Bunun nəticəsində:
- diqqət azalır,
- yaddaş zəifləyir,
- əsəbilik artır,
- panik atak və depressiya riski yüksəlir.
Bəzi insanlarda uzunmüddətli stress miqren və güclü baş ağrılarına da səbəb
olur.
Stress immuniteti zəiflədir
Xronik stress immun sisteminin fəaliyyətini zəiflədə bilər. Nəticədə:
- tez-tez xəstələnmə,
- halsızlıq,
- allergik reaksiyaların artması müşahidə olunur.
Bu səbəbdən stressin idarə olunması ümumi sağlamlıq üçün vacib hesab
edilir.
Həzm sisteminə təsiri
Bir çox insan stress zamanı:
- mədə ağrısı,
- köp,
- iştahasızlıq,
- ürəkbulanma yaşayır.
Stress
bağırsaq fəaliyyətinə də təsir göstərərək qastrit və digər həzm problemlərini
ağırlaşdıra bilər.
Stressin ən yayılmış simptomları
Aşağıdakı
əlamətlər sizdə də varsa, səbəb stress ola bilər:
- davamlı yorğunluq,
- yuxusuzluq,
- tez əsəbiləşmə,
- ürək döyüntüsü,
- baş ağrıları,
- diqqət dağınıqlığı,
- motivasiya azalması.
Stressdən qorunmaq üçün nə etmək lazımdır?
Həkimlər
aşağıdakı vərdişləri tövsiyə edir:
Fiziki aktivlik
Gündəlik
yürüş və idman stress hormonlarını azaltmağa kömək edir.
Keyfiyyətli yuxu
Yetərli yuxu sinir sisteminin bərpası üçün vacibdir.
Düzgün qidalanma
Vitamin və mineral balansı stressə qarşı davamlılığı artırır.
Vaxtında tibbi müayinə
Uzunmüddətli stress bədəndə gizli problemlər yarada bilər. Müntəzəm
check-up sağlamlığın qorunmasında mühüm rol oynayır.
Stressi İdarə etmək üçün "3 Çıxış Yolu":
1.
Nəfəs
texnikası:
Diafraqmal nəfəs (4-7-8 metodu) birbaşa "vagus" sinirini
aktivləşdirərək bədəni sakitləşməyə məcbur edir.
2.
Rəqəmsal detoks: Beynin davamlı informasiya axınına
məruz qalması sinir sistemini yorur. Gündəlik 1 saatlıq telefonsuz vaxt
stressi ciddi şəkildə azaldır.
3.
Həyat
tərzi dəyişikliyi: "Yox" deməyi öyrənmək və prioritetləri düzgün
təyin etmək, stressin qarşısını alan ən güclü psixoloji qalxandır.
Unutmayın:
Bədəniniz sizə xəbərdarlıq edir. Yuxarıda sadaladığınız simptomlardan bir
neçəsi eyni anda müşahidə olunursa, bu, artıq orqanizmin "istirahətə və
dəstəyə ehtiyacım var" siqnalıdır.
Nəticə
Stress sadəcə emosional vəziyyət deyil. Uzun müddət davam edən stress bütün
orqanizmə təsir göstərərək ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola bilər. Əgər
sizdə davamlı yorğunluq, yuxu problemləri və ya əsəbilik müşahidə olunursa,
həkim müayinəsindən keçmək faydalı ola bilər.
